SoundMastersOnline

หาโน้ตเพลงและแท็บมาหัด ของฟรี ของซื้อ และเรื่องลิขสิทธิ์ที่มือใหม่ควรรู้

หาโน้ตเพลงและแท็บมาหัด ของฟรี ของซื้อ และเรื่องลิขสิทธิ์ที่มือใหม่ควรรู้
ที่มา: Wikimedia Commons

เปิดแท็บเพลงเดียวกันจากสองแหล่ง แหล่งหนึ่งบอกให้เริ่มด้วยคอร์ดหนึ่ง อีกแหล่งเริ่มด้วยอีกคอร์ด ท่อนฮุกก็กดคนละตำแหน่ง มือใหม่ที่เจอแบบนี้มักไม่รู้ว่าจะเชื่ออันไหน และบางคนเสียเวลาไปหลายวันกับแท็บที่ผิดตั้งแต่ต้น

ปัญหานี้เกิดได้เพราะโน้ตและแท็บที่หาได้มีที่มาหลากหลาย บางชิ้นเขียนโดยผู้เรียบเรียงที่มีความรู้ บางชิ้นมาจากคนที่แกะเพลงด้วยหูแล้วแบ่งปันโดยไม่ได้ตรวจทาน การรู้ว่าแต่ละแหล่งมีจุดแข็งจุดอ่อนอย่างไร จะช่วยให้เลือกได้ดีขึ้น

โน้ตและแท็บที่หาได้ฟรี

เว็บและกลุ่มที่แชร์แท็บ

แหล่งที่มือใหม่เจอบ่อยที่สุดคือเว็บหรือกลุ่มออนไลน์ที่ผู้ใช้ช่วยกันโพสต์แท็บและคอร์ด ข้อดีคือหาเพลงได้แทบทุกเพลง โดยเฉพาะเพลงใหม่ ข้อเสียคือความถูกต้องไม่แน่นอน บางเพลงมีหลายเวอร์ชันที่เขียนต่างกัน บางเวอร์ชันลดคีย์หรือเปลี่ยนคอร์ดให้เล่นง่ายขึ้นโดยไม่ได้บอก

ก่อนจะซ้อมจากแท็บไหน ให้เปิดเพลงต้นฉบับแล้วเล่นตามไปทีละท่อน ถ้าเสียงที่เราเล่นกลมกลืนกับเพลง แปลว่าใช้ได้ ถ้าฟังแล้วขัดหู ลองหาเวอร์ชันอื่นมาเทียบ หรือให้คนที่เล่นเป็นช่วยดู ช่องคะแนนหรือความเห็นของผู้ใช้คนอื่นก็พอช่วยบอกได้บ้าง แต่ไม่ควรเชื่อทั้งหมด

เพลงเก่าที่พ้นการคุ้มครองแล้ว

เพลงจำนวนหนึ่งที่แต่งไว้นานมากแล้วพ้นระยะคุ้มครองลิขสิทธิ์และกลายเป็นสมบัติสาธารณะ โน้ตของเพลงเหล่านี้มักหาได้จากห้องสมุดหรือคลังเอกสารที่เปิดให้ใช้ฟรี เหมาะกับคนที่เรียนเพลงคลาสสิกหรือเพลงพื้นบ้าน

ข้อควรรู้คือ แม้ตัวเพลงจะเป็นสมบัติสาธารณะ แต่ฉบับเรียบเรียงใหม่หรือฉบับพิมพ์ใหม่บางฉบับอาจมีเจ้าของสิทธิ์ของตัวเอง ถ้าจะนำไปใช้มากกว่าการซ้อมส่วนตัว ให้ดูว่าแหล่งที่ให้ดาวน์โหลดระบุเงื่อนไขไว้อย่างไร

โน้ตที่ต้องซื้อ

หนังสือแบบเรียน

หนังสือแบบเรียนสำหรับมือใหม่จัดลำดับเนื้อหาจากง่ายไปยาก แต่ละบทเพิ่มทักษะทีละอย่าง จุดเด่นคือผ่านการตรวจทานมาแล้ว และมีคำอธิบายประกอบ มือใหม่ที่หัดเองจะได้เส้นทางที่ไม่กระโดดข้ามพื้นฐาน

ระหว่างอ่านจะเจอคำกำกับบนแผ่นโน้ตที่เป็นภาษาอิตาลี ถ้ายังไม่แน่ใจความหมาย ลองดูคำอย่างฟอร์เต้ เปียโน และริตาร์ดันโด ว่าบอกให้เล่นอย่างไร จะอ่านโน้ตได้ครบความหมายขึ้น

ไฟล์โน้ตแยกเพลง

บางเพลงมีโน้ตหรือแท็บฉบับทางการที่ขายเป็นไฟล์หรือเป็นเล่มแยก ข้อดีคือตรงกับต้นฉบับมากกว่า เพราะผ่านการเรียบเรียงจากผู้ที่ได้รับอนุญาต ก่อนซื้อให้ดูว่าฉบับนั้นเขียนสำหรับเครื่องอะไร และระดับความยากเท่าไร โน้ตเพลงโปรดที่ยากเกินไปอาจทำให้ท้อมากกว่าได้ประโยชน์ คนที่เพิ่งเริ่มควรเลือกเพลงแรกที่สั้นและง่ายพอจะเล่นจบได้จริง แล้วค่อยขยับไปหาเพลงที่ยากขึ้น

สิ่งที่ต้องเข้าใจคือ การซื้อหนังสือหรือไฟล์โน้ต หมายถึงได้สิทธิ์ใช้สำเนานั้นตามเงื่อนไขของผู้ขาย ไม่ได้แปลว่าได้ลิขสิทธิ์ของเพลงมาด้วย เรายังเผยแพร่ซ้ำ พิมพ์แจก หรืออัปโหลดให้คนอื่นดาวน์โหลดไม่ได้ ความเข้าใจผิดแบบเดียวกันนี้เกิดกับสินทรัพย์ดิจิทัลด้วย เช่นคำถามว่าคนที่ซื้อ NFT ภาพวาดหรือเพลงได้ลิขสิทธิ์ติดมาด้วยหรือไม่ ซึ่งคำตอบขึ้นกับเงื่อนไขที่ผู้สร้างกำหนดไว้เช่นกัน

โน้ตจากครู

ครูเรียบเรียงให้ตามระดับ

ครูหลายท่านเขียนโน้ตหรือแท็บให้ศิษย์เอง ปรับเพลงให้ง่ายลงตามระดับฝีมือ หรือตัดท่อนที่ยากออกก่อน โน้ตแบบนี้มีค่ามาก เพราะออกแบบมาเพื่อคนที่เรียนอยู่ตรงหน้า

ขออนุญาตก่อนส่งต่อ

โน้ตที่ครูเรียบเรียงเป็นผลงานของครู ถ้าเพื่อนอยากได้ ควรขออนุญาตครูก่อนส่งต่อ ครูบางท่านยินดีแบ่งปัน บางท่านใช้เป็นเอกสารประกอบการสอนเฉพาะ การถามก่อนเป็นมารยาทที่ดี

ถ้าเรียนผ่านวิดีโอคอล การส่งโน้ตกันมักเป็นไฟล์ ลองตกลงกับครูตั้งแต่ต้นว่าจะส่งไฟล์ช่องทางไหน และจัดตำแหน่งกล้องให้ครูเห็นทั้งมือและแผ่นโน้ต ครูจะได้ชี้จุดผิดได้ตรงกับบรรทัดที่กำลังเล่น

ลิขสิทธิ์แบบกว้างๆ ที่มือใหม่ควรรู้

การนั่งซ้อมคนเดียวในบ้านจากโน้ตที่ได้มาอย่างถูกต้อง กับการนำเพลงไปเผยแพร่ เป็นการใช้งานคนละระดับกัน เรื่องที่ต้องคิดให้มากขึ้นคือการเผยแพร่ ซึ่งรวมถึงสถานการณ์เหล่านี้

เรื่องลิขสิทธิ์มีรายละเอียดต่างกันไปตามประเทศและสถานการณ์ เนื้อหาตรงนี้เป็นเพียงภาพกว้าง ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการความชัดเจนสำหรับกรณีของตัวเอง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย

ก่อนกดโพสต์คลิปหรือแบ่งปันโน้ตเพลงใดก็ตาม ให้เปิดอ่านข้อกำหนดของแพลตฟอร์มที่จะใช้ และดูว่าเจ้าของสิทธิ์ของเพลงนั้นวางเงื่อนไขไว้อย่างไร ใช้เวลาไม่นาน แต่ช่วยให้แบ่งปันฝีมือได้อย่างสบายใจ