SoundMastersOnline

เรียนดนตรีสดกับครูผ่านวิดีโอคอล จัดกล้อง เสียง และมุมให้ครูเห็นมือ

เรียนดนตรีสดกับครูผ่านวิดีโอคอล จัดกล้อง เสียง และมุมให้ครูเห็นมือ
ที่มา: Wikimedia Commons

คาบเรียนผ่านวิดีโอคอลครั้งแรกของมือใหม่หลายคนจบลงแบบเดียวกัน ครูพูดว่า “ลองเล่นให้ดูอีกที” ซ้ำหลายรอบ แล้วก็ตามด้วย “ครูยังมองไม่เห็นนิ้วเลย” เพราะกล้องจับได้แค่ใบหน้ากับไหล่ ส่วนมือที่กำลังกดคอร์ดหรือกดคีย์หลุดออกไปนอกจอ ครูจึงแก้ได้แค่สิ่งที่ได้ยิน ไม่ได้เห็นว่าผิดเพราะอะไร

เรียนสดออนไลน์ใช้ได้ดีถ้าจัดการเรื่องเล็กๆ ให้เรียบร้อยก่อน ไล่ไปตามลำดับเวลาของหนึ่งคาบได้ดังนี้

ก่อนเริ่มคาบ

จัดมุมกล้องให้เห็นมือทั้งสองข้าง นี่คือเรื่องที่สำคัญที่สุด เพราะสิ่งที่ครูต้องดูคือมือ ไม่ใช่หน้า แต่ละเครื่องมีมุมที่เหมาะต่างกัน

เครื่องดนตรีมุมกล้องที่ครูมักขอ
เปียโน คีย์บอร์ดด้านข้างค่อนสูง เห็นคีย์ช่วงที่ใช้และมือทั้งสอง
กีตาร์ อูคูเลเล่หน้าตรง ถอยให้เห็นทั้งคอเครื่องและมือที่ดีด
ไวโอลินด้านข้างหรือเฉียง เห็นแขนที่ถือคันชักและมือที่กดสาย
กลอง เครื่องเคาะสูงกว่าศีรษะเล็กน้อย เห็นไม้และพื้นผิวที่ตี
เครื่องเป่าหน้าตรงครึ่งตัว เห็นนิ้วและท่าทางของปาก

ถ้ามีอุปกรณ์สองชิ้น เช่น คอมพิวเตอร์กับโทรศัพท์ บางคนเข้าห้องเรียนด้วยทั้งสองเครื่อง ให้เครื่องหนึ่งจับหน้า อีกเครื่องจับมือ แต่ต้องปิดเสียงไมค์กับลำโพงของเครื่องที่สองไว้ ไม่อย่างนั้นจะมีเสียงหอนย้อนกลับ ส่วนความสูงและท่าทางในภาพที่ครูเห็นก็ต้องไม่ใช่ท่าที่เราย่อตัวหรือบิดตัวเพื่อให้เข้ากล้อง ควรขยับกล้องไปหาเรา ไม่ใช่ขยับตัวไปหากล้อง พื้นฐานของท่านั่งที่ถูกต้องดูได้จากการวางตัวและจับเครื่องให้ถูกตั้งแต่ช่วงเริ่ม

ปรับเรื่องเสียง โปรแกรมประชุมออนไลน์ส่วนใหญ่ถูกออกแบบมาเพื่อเสียงพูด จึงมีระบบตัดเสียงรบกวนที่มักตัดเสียงดนตรีไปด้วย ทำให้โน้ตที่ยาวหรือเบาขาดหาย ลองหาในการตั้งค่าเสียงว่ามีตัวเลือกปิดการลดเสียงรบกวน หรือโหมดสำหรับเสียงดนตรีหรือไม่ ถ้ามีให้เปิดใช้ ถ้าหาไม่เจอ ขอให้ครูช่วยบอกวิธีในโปรแกรมที่ใช้อยู่

เตรียมของรอบตัว ตั้งเสียงเครื่องให้เรียบร้อยก่อนเวลาเริ่ม วางโน้ตหรือแบบฝึกไว้ใกล้มือ ชาร์จอุปกรณ์ให้เต็ม และบอกคนในบ้านว่าช่วงนี้กำลังเรียน

ระหว่างคาบ

ผลัดกันเล่น อย่าเล่นพร้อมกัน ภาพและเสียงผ่านเน็ตมีความหน่วงเสมอ ต่อให้สัญญาณดีแค่ไหน ถ้าครูกับเราเล่นไปพร้อมกัน เสียงจะเหลื่อมกันจนจับจังหวะไม่ได้ วิธีที่ใช้ได้คือครูเล่นให้ฟังก่อน แล้วเราเล่นตาม หรือครูเปิดเสียงเครื่องเคาะจังหวะฝั่งตัวเอง ส่วนเราปิดไมค์ซ้อมไปพร้อมกัน แล้วค่อยเปิดไมค์เล่นให้ครูฟังทีหลัง

ขออนุญาตก่อนอัดคาบ การอัดคาบไว้ทบทวนมีประโยชน์มาก เพราะคำแนะนำในคาบมักลืมง่าย แต่ต้องถามครูก่อนทุกครั้ง ครูบางท่านยินดี บางท่านขอให้อัดเฉพาะช่วงที่สาธิต

จดสั้นๆ ระหว่างเรียน ใครจดคำแนะนำของครูลงในคอมพิวเตอร์ ควรตั้งให้โปรแกรมที่ใช้จดเซฟงานเองเป็นระยะ เผื่อไฟดับกลางคันแล้วไฟล์ยังไม่ถูกบันทึก จะได้ไม่เสียโน้ตทั้งคาบไปเพราะเหตุสุดวิสัย ใครถนัดสมุดกระดาษก็ใช้ได้เหมือนกัน

เมื่อสัญญาณมีปัญหา

ภาพค้าง เสียงขาดเป็นช่วง หรือหลุดออกจากห้องไปเลย เป็นเรื่องที่เกิดได้กับทุกคน สิ่งที่ช่วยได้คือตกลงกับครูไว้ตั้งแต่คาบแรกว่าถ้าเกิดแบบนี้ทำอย่างไร

บางครูมีวิธีเสริม เช่น ให้ส่งคลิปที่อัดเองมาให้ดูหลังคาบ แทนส่วนที่สัญญาณไม่ดีพอจะเล่นสด ถ้ายังไม่แน่ใจว่าครูคนไหนสอนออนไลน์ได้ถนัด ลองดูสิ่งที่ควรสังเกตเมื่อกำลังหาครูหรือโรงเรียนสักแห่ง ประกอบการตัดสินใจ

เรื่องที่ยังควรเจอครูตัวจริง

เรียนออนไลน์สะดวกและทำได้หลายอย่าง แต่ก็มีบางเรื่องที่การนั่งอยู่ห้องเดียวกันยังดีกว่า โดยเฉพาะเครื่องที่ต้องจัดท่าทางละเอียด เช่น ไวโอลินกับการวางคันชัก หรือเครื่องเป่ากับการวางปาก ซึ่งครูมักต้องจับปรับตำแหน่งให้ด้วยมือ รวมถึงการเลือกขนาดเครื่องให้เด็ก และเสียงของเครื่องดนตรีไทยหลายชนิดที่ผ่านไมค์แล้วรายละเอียดหายไปมาก หลายคนจึงเลือกเรียนแบบผสม คือเจอครูตัวจริงเป็นครั้งคราว สลับกับคาบออนไลน์ ซึ่งเป็นอีกทางเลือกนอกจากรูปแบบเรียนตัวต่อตัว เรียนรวม หรือฝึกด้วยตัวเอง