SoundMastersOnline

พ่อแม่เล่นดนตรีไม่เป็น ก็ช่วยลูกซ้อมที่บ้านได้โดยไม่ต้องรู้โน้ต

พ่อแม่เล่นดนตรีไม่เป็น ก็ช่วยลูกซ้อมที่บ้านได้โดยไม่ต้องรู้โน้ต
ที่มา: Wikimedia Commons

การช่วยลูกซ้อมดนตรีไม่ได้ต้องการพ่อแม่ที่อ่านโน้ตออกหรือเล่นเครื่องได้ ความเชื่อที่ว่าต้องเก่งดนตรีก่อนถึงจะช่วยได้ ทำให้พ่อแม่จำนวนไม่น้อยถอยออกไปยืนห่างๆ ปล่อยให้ลูกซ้อมคนเดียว ทั้งที่สิ่งที่เด็กต้องการจากพ่อแม่ในช่วงนี้ไม่ใช่ครูคนที่สอง แต่เป็นคนที่สนใจ คอยฟัง และช่วยให้การซ้อมเกิดขึ้นได้จริงในบ้าน

ลองดูตัวอย่างคำพูดของพ่อหรือแม่ที่ไม่เคยเรียนดนตรีมาก่อน ซึ่งสะท้อนความรู้สึกที่พบได้บ่อย

“ลูกเล่นผิดตรงไหนแม่ก็ฟังไม่ออก แม่เลยไม่กล้าเข้าไปยุ่ง กลัวพูดอะไรผิดแล้วลูกจะสับสน” (ตัวอย่างสมมติ)

ความรู้สึกแบบนี้เข้าใจได้ แต่การไม่รู้โน้ตไม่ได้ทำให้ช่วยไม่ได้ เพียงแค่ต้องเปลี่ยนบทบาทจากผู้สอนมาเป็นผู้สนับสนุน

ให้ครูเป็นคนสอน พ่อแม่เป็นคนช่วยจำ

สิ่งแรกที่ทำได้ทันทีคือถามครูหลังเลิกเรียนว่าสัปดาห์นี้ลูกต้องซ้อมอะไร ขอให้ครูบอกเป็นข้อสั้นๆ เช่น เพลงไหน ท่อนไหน แบบฝึกอะไร หรือจดไว้ในสมุดของลูก พ่อแม่ไม่ต้องเข้าใจว่าแบบฝึกนั้นทำไปเพื่ออะไร แค่รู้ว่ามีอะไรบ้าง แล้วช่วยถามลูกตอนซ้อมว่าทำครบหรือยัง

เรื่องที่พ่อแม่ไม่ควรทำ คือสอนวิธีเล่นเองตามที่คิดว่าถูก หรือเอาเทคนิคจากคลิปมาแนะนำลูกโดยไม่ได้ถามครู เพราะอาจขัดกับสิ่งที่ครูกำลังวางพื้นฐานอยู่ ถ้าเห็นตัวช่วยอย่างสติกเกอร์บนคีย์หรือโน้ตสีแล้วอยากลองใช้ ลองอ่าน ข้อดีและข้อเสียของการติดชื่อโน้ตบนคีย์ให้เด็ก แล้วปรึกษาครูก่อน

บทบาทที่เหมาะกับพ่อแม่คือดูแลเวลา ช่วยให้มีช่วงซ้อมที่สม่ำเสมอในแต่ละวัน จัดมุมซ้อมให้เงียบพอ ไม่มีทีวีเปิดแข่ง และเตือนเบาๆ เมื่อถึงเวลา

นั่งฟัง และชมสิ่งที่ลูกพยายาม

ไม่ต้องฟังออกว่าโน้ตตัวไหนผิด ก็ยังนั่งฟังได้ การมีคนในบ้านนั่งฟังอยู่ข้างๆ ทำให้เด็กรู้สึกว่าสิ่งที่ทำอยู่มีความหมาย

คำชมที่ได้ผลคือชมความพยายามและสิ่งที่เห็นได้ชัด ไม่ใช่ชมผลลัพธ์แบบกว้างๆ เช่น “วันนี้ลูกเล่นท่อนนั้นซ้ำหลายรอบจนเสียงต่อกันได้แล้วนะ” หรือ “เมื่อกี้ลูกนั่งหลังตรงตลอดเลย” ดีกว่าแค่ “เก่งมาก” เพราะเด็กจะรู้ว่าพ่อแม่สังเกตอะไร

สิ่งที่ควรเลี่ยงคือการเปรียบเทียบ ทั้งกับพี่น้อง ลูกของเพื่อน หรือเด็กในคลิป เด็กแต่ละคนพัฒนาเร็วช้าต่างกัน การถูกเทียบทำให้เด็กหลายคนเลิกอยากเล่นไปเลย

ถ้าพ่อแม่เองอยากลองจับเครื่องด้วย ก็เป็นอีกทางที่ทำให้บ้านมีเสียงดนตรีมากขึ้น มีแนวทางเลือกเครื่องที่เล่นด้วยกันได้โดยไม่กลายเป็นการแข่งขันอยู่ใน การหัดดนตรีไปพร้อมกันระหว่างพ่อแม่กับลูก

วันที่ลูกงอแงไม่อยากซ้อม

ทุกบ้านต้องเจอวันแบบนี้ ลูกเหนื่อยจากโรงเรียน เบื่อเพลงเดิม หรือติดท่อนยากจนหงุดหงิด ก่อนจะดุ ลองถามก่อนว่าไม่อยากซ้อมเพราะอะไร บางครั้งคำตอบช่วยให้แก้ได้ตรงจุด

ทางเลือกที่ใช้ได้ในวันแบบนี้ เช่น ลดเป้าวันนั้นให้เหลือแค่เล่นเพลงที่ชอบหนึ่งรอบ สลับไปเล่นท่อนที่ทำได้แล้วก่อนค่อยกลับไปท่อนยาก หรือพักหนึ่งวันแล้วตกลงกันว่าพรุ่งนี้จะกลับมาซ้อม การพักบ้างไม่ได้ทำให้ทุกอย่างพัง แต่การบังคับจนลูกร้องไห้ทุกวันอาจทำให้เด็กผูกการซ้อมดนตรีไว้กับความทุกข์

ช่วงปิดเทอมที่ตารางชีวิตเปลี่ยน อาจเป็นจังหวะดีที่จะเติมแรงจูงใจใหม่ ด้วยการให้ลูกลองเรียนคอร์สสั้น ซึ่งมีเรื่องที่ควรดูก่อนสมัครอยู่ใน ข้อควรรู้ก่อนส่งลูกเข้าคอร์สดนตรีช่วงปิดเทอม

พาเครื่องไปด้วยในวันหยุดยาว

ถ้าครอบครัวต้องเดินทางหลายวัน การหยุดซ้อมนานๆ ทำให้ลูกต้องเริ่มทวนใหม่เมื่อกลับมา เครื่องที่พกง่ายอย่างอูคูเลเล่ ไวโอลิน หรือรีคอร์เดอร์ พาไปด้วยได้ แล้วให้ลูกเล่นสั้นๆ ในห้องพักตอนเช้าหรือก่อนนอน ถ้าที่หมายเป็นทะเลใกล้กรุงเทพฯ ครอบครัวที่มีเด็กมักให้ความสำคัญกับสระว่ายน้ำ ลองดูแนวทาง หาที่พักในพัทยาที่สระว่ายน้ำสะอาดและปลอดภัยสำหรับเด็ก ประกอบ และอย่าลืมเก็บเครื่องให้พ้นแดดกับไอน้ำจากสระ

ก่อนสัปดาห์นี้จะหมดไป ลองนัดลูกจัดคอนเสิร์ตเล็กในห้องนั่งเล่นสักรอบ ให้ลูกเลือกเพลงที่เล่นได้แล้วหนึ่งหรือสองเพลง จัดเก้าอี้ให้คนในบ้านมานั่งเป็นผู้ชม แล้วปรบมือให้ดังที่สุดเมื่อเพลงจบ