SoundMastersOnline

คอร์ดเมเจอร์ฟังสดใส คอร์ดไมเนอร์ฟังเศร้า เข้าใจคอร์ดสามเสียงแบบมือใหม่

คอร์ดเมเจอร์ฟังสดใส คอร์ดไมเนอร์ฟังเศร้า เข้าใจคอร์ดสามเสียงแบบมือใหม่
ที่มา: Wikimedia Commons

ลองนึกถึงเพลงอวยพรวันเกิดที่ร้องกันรอบเค้ก แล้วเทียบกับเพลงอกหักสักเพลงที่เคยฟังตอนนั่งรถกลับบ้านคนเดียว แม้จะไม่รู้ทฤษฎีดนตรีเลย หูเราก็แยกได้ทันทีว่าเพลงแรกสว่าง เพลงหลังหม่น คำถามคือความรู้สึกที่ต่างกันนั้นมาจากไหน

ส่วนหนึ่งมาจากทำนองและเนื้อร้อง แต่อีกส่วนใหญ่มาจากคอร์ดที่อยู่ข้างหลัง โดยเฉพาะความต่างระหว่างคอร์ดเมเจอร์ (Major) กับคอร์ดไมเนอร์ (Minor) ซึ่งเข้าใจได้ไม่ยากถ้าเริ่มจากคอร์ดสามเสียง

คอร์ดสามเสียงคืออะไร ประกอบด้วยโน้ตอะไรบ้าง

คอร์ดสามเสียง (Triad) คือโน้ตสามตัวที่เล่นพร้อมกัน ตัวแรกเรียกว่าโน้ตราก (Root) เป็นตัวที่ตั้งชื่อคอร์ด ตัวที่สองคือโน้ตตัวที่สาม (Third) และตัวสุดท้ายคือโน้ตตัวที่ห้า (Fifth) นับจากโน้ตราก

ตัวอย่างบนเปียโน คอร์ด C ประกอบด้วยโด มี ซอล คือกดคีย์ขาวโดแล้วข้ามไปทีละหนึ่งคีย์ขาว ได้มีกับซอล ถ้ายังไม่คล่องเรื่องระยะห่างของโน้ต แนะนำให้กลับไปทบทวนระยะครึ่งเสียงกับเต็มเสียงบนบันไดเสียงโดเรมี ก่อน เพราะคอร์ดทั้งหมดสร้างจากระยะห่างเหล่านี้

ทำไม C กับ Cm ฟังต่างกันมาก ทั้งที่ต่างกันแค่ตัวเดียว

ความลับอยู่ที่โน้ตตรงกลาง ในคอร์ดเมเจอร์ ระยะจากโน้ตรากถึงโน้ตตัวที่สามกว้างกว่า ส่วนคอร์ดไมเนอร์ โน้ตตัวที่สามถูกลดลงมาครึ่งเสียง โน้ตรากและโน้ตตัวที่ห้ายังอยู่ที่เดิม

ลองบนเปียโน กด C ด้วยโด มี ซอล แล้วเลื่อนนิ้วกลางจากมีลงมาที่คีย์ดำทางซ้ายของมี จะได้ Cm ทันที โน้ตขยับไปตัวเดียว แต่สีของเสียงเปลี่ยนจากสว่างเป็นหม่นอย่างชัดเจน

บนกีตาร์ลองเทียบคอร์ด E กับ Em ซึ่งสองคอร์ดนี้ต่างกันเพียงนิ้วเดียว ดีด E ให้ฟังก่อน แล้วยกนิ้วที่กดโน้ตตัวที่สามออก เสียงจะเปลี่ยนเป็น Em ทันที การเปลี่ยนแค่นิ้วเดียวนี้ทำให้เห็นภาพว่าโน้ตตรงกลางคือตัวกำหนดอารมณ์ของคอร์ด

ทำไม Am ถึงฟังเศร้า

Am ประกอบด้วยลา โด มี บนเปียโนเป็นคีย์ขาวล้วน กดง่ายพอๆ กับ C แต่เพราะระยะจากลาไปโดแคบกว่าระยะจากโดไปมี คอร์ดนี้จึงมีโครงแบบไมเนอร์ ฟังแล้วอ่อนโยนหรือเศร้ากว่า

อย่างไรก็ตาม “เมเจอร์สดใส ไมเนอร์เศร้า” ไม่ใช่กฎตายตัว เพลงสนุกหลายเพลงใช้คอร์ดไมเนอร์ และเพลงเศร้าหลายเพลงก็มีคอร์ดเมเจอร์ ความรู้สึกที่ได้ขึ้นกับจังหวะ ทำนอง และบริบทด้วย ความคุ้นเคยของหูที่โตมากับเพลงแบบหนึ่งก็มีส่วน ให้ใช้หลักนี้เป็นจุดเริ่มต้นในการฟัง ไม่ใช่สูตรสำเร็จ

ลองเล่น C แล้วต่อด้วย Am สลับไปมาช้าๆ ฟังว่าอารมณ์เปลี่ยนอย่างไร สองคอร์ดนี้มีโน้ตร่วมกันสองตัวคือโดกับมี จึงต่อกันได้นุ่มนวล

ชื่อคอร์ดตัวใหญ่ ตัว m ตัวเลข อ่านอย่างไร

หลักพื้นฐานที่มือใหม่ควรรู้มีไม่กี่ข้อ

ระวังสับสนระหว่าง m ตัวเล็กที่แปลว่าไมเนอร์ กับ M ตัวใหญ่หรือ maj ที่บางแหล่งใช้ในชื่อคอร์ดที่ซับซ้อนขึ้น

เริ่มเล่นคอร์ดชุดไหนดี

คอร์ดที่อยู่ในคีย์เดียวกันจะต่อกันได้กลมกลืน ตัวอย่างที่นิยมใช้ฝึกคือ C, G, Am, F ในคีย์ C ชุดนี้มีทั้งเมเจอร์สามตัวและไมเนอร์หนึ่งตัว เล่นวนไปเรื่อยๆ ก็ได้ยินเป็นเพลงแล้ว และใช้กับเพลงป๊อปได้จำนวนมาก

คอร์ดไม่กี่ตัวนี้เพียงพอสำหรับเล่นเพลงร้องร่วมกับเพื่อนในวงข้าว บรรยากาศแบบล้อมวงบนเสื่อกินมื้อเย็นริมฝั่งโขงอย่างที่คนมุกดาหารทำกัน มีกีตาร์สักตัวกับคอร์ดสี่ตัวก็ร้องกันได้ทั้งวง เมื่อคล่องแล้วลองฝึกดีดคอร์ดไปพร้อมกับร้องโดยไม่ให้จังหวะมือหลุด จะสนุกขึ้นอีกมาก

ความรู้เรื่องโน้ตรากยังใช้ได้กับเครื่องอื่น คนเล่นเบสส่วนใหญ่ไม่ได้เล่นคอร์ดเต็ม แต่จะเล่นโน้ตรากของแต่ละคอร์ดเป็นหลัก ใครกำลังคิดจะเริ่มเครื่องนี้ ลองดูแนวทางเลือกเบสไฟฟ้าตัวแรกให้เหมาะกับคนเพิ่งเริ่ม ประกอบ

จำไว้สามข้อ