SoundMastersOnline

เครื่องดนตรีชิ้นเดียวใช้กันทั้งบ้าน แบ่งเวลา ตั้งค่า และดูแลร่วมกันอย่างไร

เครื่องดนตรีชิ้นเดียวใช้กันทั้งบ้าน แบ่งเวลา ตั้งค่า และดูแลร่วมกันอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

บ้านคุณอาจมีเปียโนไฟฟ้าหนึ่งตัวหรือกีตาร์หนึ่งตัวที่ซื้อมาให้ลูกคนโต แล้วไม่นานน้องคนเล็กก็อยากเล่นบ้าง ส่วนพ่อหรือแม่ที่เคยเรียนสมัยเด็กก็เริ่มนั่งลงแตะคีย์ตอนดึกๆ เครื่องเดียว คนสามคน ถ้าไม่ตกลงกันตั้งแต่แรก ไม่นานจะเริ่มมีเสียงบ่นว่าไม่ได้เล่น หรือเครื่องไม่อยู่ในสภาพที่ตัวเองทิ้งไว้

ข่าวดีคือเครื่องดนตรีหนึ่งชิ้นแบ่งกันใช้ได้สบาย ถ้าทุกคนรู้ว่าต้องดูแลเรื่องไหนบ้าง

แบ่งเวลาให้ชัด แทนการแย่งกันตอนว่าง

ปัญหาแรกมักไม่ใช่เครื่องไม่พอ แต่ทุกคนว่างพร้อมกันในช่วงเดียว เช่น หลังมื้อเย็น วิธีที่ใช้ได้ดีคือทำตารางง่ายๆ แปะไว้ใกล้เครื่อง แบ่งว่าช่วงไหนเป็นของใคร โดยให้คนที่มีการบ้านจากครูหรือใกล้วันสอบได้เลือกช่วงก่อน

ช่วงที่ไม่มีชื่อใครให้ถือเป็นเวลาว่าง ใครอยากเล่นเล่นได้ และควรมีข้อตกลงว่าถ้าเลยเวลาของตัวเองแล้วมีคนรอ ให้เล่นเพลงที่ค้างอยู่ให้จบแล้วลุกเลย ไม่ต่อเพลงใหม่ สำหรับบ้านที่อยู่ห้องชุดหรือห้องเช่า ควรนับเรื่องเวลาที่เพื่อนบ้านพักผ่อนรวมไว้ในตารางด้วย ตัวเลือกเครื่องที่เบาเสียงสำหรับที่พักแบบนี้มีรวมไว้ในเครื่องดนตรีที่เหมาะกับห้องขนาดเล็กและผนังบาง

ตั้งค่าใหม่ทุกครั้ง แล้วคืนค่าก่อนลุก

เปียโนไฟฟ้าและคีย์บอร์ดมีปุ่มปรับมากมาย ทั้งเสียงเครื่อง ความดัง เมโทรนอมในตัว หรือการแบ่งคีย์ให้สองฝั่งเป็นเสียงต่างกัน คนหนึ่งอาจตั้งเป็นเสียงออร์แกนไว้ซ้อมเพลงโปรด แล้วลุกไปโดยไม่ได้ปรับกลับ

ตัวอย่างประโยคที่ได้ยินบ่อยในบ้านแบบนี้: “ใครไปกดอะไรไว้ ทำไมกดแล้วเสียงไม่เหมือนเปียโน แล้วเบาจนแทบไม่ได้ยินเลย”

ทางแก้คือมีกติกาว่าก่อนลุกจากเครื่อง ให้ปรับกลับเป็นเสียงเปียโนพื้นฐานและความดังระดับกลาง ถ้าเครื่องมีปุ่มคืนค่าเริ่มต้นหรือมีช่องจำการตั้งค่า ให้แต่ละคนเก็บค่าที่ชอบไว้คนละช่อง ใครยังไม่แน่ใจว่าเครื่องที่บ้านเป็นแบบไหนและปรับอะไรได้บ้าง ลองเทียบดูจากความแตกต่างระหว่างคีย์บอร์ดกับเปียโนไฟฟ้า

แนวคิดเรื่องค่าส่วนตัวของแต่ละคนนี้ไม่ได้มีแค่ในเครื่องดนตรี รถยนต์ไฟฟ้าหลายคันก็ให้แต่ละคนในบ้านบันทึกโปรไฟล์การขับของตัวเองเมื่อผลัดกันใช้รถคันเดียว หลักเดียวกันคือของส่วนรวมควรกลับมาอยู่ในสภาพที่คนถัดไปใช้ได้ทันที

ปรับเก้าอี้และขาตั้งให้เข้ากับคนที่เล่น

ผู้ใหญ่กับเด็กตัวสูงไม่เท่ากัน ความสูงของเก้าอี้ที่พอดีกับพ่ออาจทำให้ลูกต้องเอื้อมแขนขึ้นไปกดคีย์จนไหล่ยก เล่นไม่นานก็เมื่อย ถ้าเป็นไปได้ควรใช้เก้าอี้ที่ปรับระดับได้ หรือเตรียมเบาะรองสำหรับเด็กไว้ข้างเครื่อง ส่วนเด็กที่ขายังไม่ถึงพื้น การมีที่วางเท้าช่วยให้นั่งมั่นคงขึ้น

กีตาร์ก็ต้องปรับเช่นกัน สายสะพายที่ผู้ใหญ่ตั้งไว้มักยาวเกินไปสำหรับเด็ก ทำให้กีตาร์ห้อยต่ำจนจับคอร์ดลำบาก นอกจากนี้กีตาร์ที่ใช้ร่วมกันควรตั้งเสียงใหม่ทุกครั้งก่อนเล่น เพราะคนก่อนหน้าอาจเผลอบิดลูกบิดหรือวางกระแทกจนเสียงเคลื่อน

สำหรับเด็กเล็กที่อยากแตะเครื่องของผู้ใหญ่ ควรมีผู้ใหญ่นั่งอยู่ด้วยเสมอในช่วงแรก บอกให้รู้ว่าส่วนไหนจับได้ ส่วนไหนต้องระวัง เช่น สายกีตาร์ที่ไม่ควรดึงแรง หรือปุ่มบนเปียโนไฟฟ้าที่ไม่ควรกดเล่น

ความสะอาดและที่เก็บร่วมกัน

เครื่องเป่าเป็นกรณีพิเศษ ปากเป่า (Mouthpiece) เป็นส่วนที่สัมผัสปากโดยตรง จึงไม่ควรใช้ร่วมกัน ทางที่ดีคือแต่ละคนมีปากเป่าของตัวเอง ถ้ายังไม่สะดวก ต้องล้างทำความสะอาดตามวิธีที่ครูหรือร้านแนะนำทุกครั้งก่อนเปลี่ยนคน ส่วนเปียโนไฟฟ้าและกีตาร์ ให้ทุกคนล้างมือก่อนเล่น และเช็ดคีย์หรือสายหลังเล่นเสร็จ

อีกข้อที่ช่วยได้มากคือกำหนดที่เก็บไว้จุดเดียว เครื่องตั้งเสียง ปิ๊ก ผ้าเช็ด หูฟัง สายชาร์จ อยู่ในกล่องเดียวกันข้างเครื่อง ใครใช้เสร็จวางคืนที่เดิม วิธีดูแลตัวเครื่องในระยะยาวอ่านเพิ่มได้จากแนวทางเก็บรักษาเครื่องดนตรีให้อยู่กับบ้านไปนานๆ

กติกาทั้งหมดนี้ไม่ต้องเริ่มพร้อมกัน ลองชวนคนในบ้านเลือกมาก่อนหนึ่งข้อที่ทุกคนเห็นตรงกัน เขียนตัวใหญ่ใส่กระดาษแผ่นเล็ก แล้วแปะไว้ข้างเครื่อง ให้เป็นสิ่งแรกที่เห็นก่อนนั่งลงเล่น